De rijke betekenis van de Paaskaars

De Goede Week is een week waarin we stilstaan bij de Eucharistie, het Passieverhaal, om uiteindelijk het feest van de verrijzenis te vieren. Het hart van de christelijke symboliek is Pasen en daarin speelt licht een belangrijke rol. Dat is niet zo vreemd, want in de Bijbel staat licht voor bevrijding en door de kruisdood van Jezus zijn wij verlost van de zonde en mogen we ons bevrijd weten. Zo wordt door de verrijzenis van Jezus de duisternis van de dood overwonnen.

De oorsprong van lichtsymboliek

De eerste lichtsymboliek vinden we terug bij Mozes, wanneer hij de opdracht krijgt om in het tabernakel, de ontmoetingstent, een kandelaar te plaatsen (Ex. 40:4). Het licht dat brandt staat dan ook symbool voor de aanwezigheid van God, denk maar aan de Godslamp die in elke kerk of kapel waar een tabernakel is altijd brandt.

Al eeuwenlang wordt in veel kerken in de paasnacht een – nieuwe – paaskaars naar binnen gedragen als hoopvol teken van licht en eeuwig leven en op de kandelaar geplaatst. Al in de tijd van Augustinus werd de paaskaars in de paasnacht, als een verwijzing naar de opgestane Heer, brandend de kerk binnengebracht onder het driemaal zingen van ‘Licht van Christus’.

De rite van de Paaswake

De Paaswake begint voor de kerk of in het voorportaal van de kerk waar het paasvuur brandt. Nadat het vuur is gezegend, wordt hiermee de paaskaars ontstoken. In de kerk is het stil en donker. De diaken of priester loopt ermee de kerk in en als hij halverwege de kerk is worden er kleine kaarsjes ontstoken om hiermee het licht in de kerk te verspreiden

Betekenis en symbolen op de paaskaars

De paaskaars heeft een rijke symboliek en betekenis. Allereerst symboliseert de kaars het licht van Christus, dat de duisternis overwint en ons de weg wijst. Het licht van de kaars staat ook symbool voor de verrijzenis van Jezus, die uit de dood is opgestaan en ons het eeuwige leven heeft gebracht.

Daarnaast heeft de kaars ook een liturgische betekenis. De kaars wordt gebruikt om andere kaarsen aan te steken, zoals de doopkaarsen, de vormselkaarsen, maar ook de kaarsen die bij een uitvaart rond de overledene staan. Zo symboliseert de paaskaars ook de verbondenheid tussen alle gelovigen.

De paaskaars is vaak een grote, witte kaars van ongeveer een meter hoog. Op de kaars staat vaak het jaar van Pasen en het symbool van het alfa en omega, dat verwijst naar de woorden van Jezus: “Ik ben de Alfa en de Omega, het begin en het einde”. Daarnaast kunnen er ook andere symbolen op de kaars staan, zoals een kruis, een duif, een vis of de aren van graan. Meestal er op het kruis vijf wierookkorrels geplaatst, zij symboliseren de vijf kruiswonden van Jezus.

Licht en gebed in de Pater Karelkapel

In de paasliturgie laten we zien dat Gods licht niet alleen bevrijding brengt, maar ook onze weg die we te gaan hebben wil verlichten. Licht geeft hoop, maar ook door het gebed krijgen we verlichting. Het is dan ook niet zo vreemd dat er in de kapel bij Pater Karel zoveel kaarsen branden.

Wanneer u aan het begin van de avond langs de gesloten kapel wandelt, kijk dan eens door het zijraampje. Dan geven de brandende kaarsen namelijk een heel mystieke sfeer. Omdat ik niet de hele dag aanwezig kan zijn om de kaarsen persoonlijk te zegenen, worden ze gezegend zodra de nieuwe bestelling binnen is. Dit wordt gedaan met een reliek van Pater Karel en in het gebed bid ik altijd dat deze kaarsen verlichting mogen brengen.

Zalig Pasen!

Pater Martin de Korte cp